Kort antwoord
Een warmtepomp werkt het efficiëntst als ze op lage temperatuur kan verwarmen. Uw woning is er dus klaar voor als ze goed geïsoleerd en luchtdicht is, en als vloerverwarming of voldoende grote radiatoren de woning ook bij een lage watertemperatuur warm krijgen. Is dat nog niet zo, isoleer dan eerst. Daarna volstaat een kleinere warmtepomp, die zuiniger werkt.
De warmtepomp wordt de standaard voor verwarming in Vlaanderen. In nieuwbouw is een nieuwe gasaansluiting sinds 2025 in principe niet meer toegestaan, en de overheid bouwt fossiele verwarming stap voor stap af. Maar niet elke bestaande woning is zonder meer klaar voor een warmtepomp. Met deze vijf punten krijgt u een goed beeld.
Hoe werkt een warmtepomp?
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater en brengt die met een compressor naar een hogere temperatuur. Daarvoor gebruikt ze elektriciteit, maar ze levert veel meer warmte dan ze aan stroom verbruikt. Hoe kleiner het temperatuurverschil tussen de bron en het verwarmingswater, hoe efficiënter ze werkt. Daarom is verwarming op lage temperatuur zo belangrijk.
Punt 1: hoe goed is uw woning geïsoleerd?
Hoe minder warmte uw woning verliest, hoe lager de watertemperatuur mag zijn en hoe kleiner de warmtepomp kan zijn. Een geïsoleerd dak, goede ramen en waar mogelijk geïsoleerde gevels zijn de basis. Lees ook in welke volgorde u uw woning energiezuinig maakt.
Punt 2: kan uw verwarming op lage temperatuur werken?
Vloerverwarming en wandverwarming werken van nature op lage temperatuur. Klassieke radiatoren zijn vaak ontworpen voor heet water van een gasketel. Een eenvoudige test: zet in de winter de aanvoertemperatuur van uw huidige ketel een tijdlang lager, bijvoorbeeld rond 50 à 55 °C. Blijft het overal comfortabel warm, dan is dat een goed teken. Zo niet, dan kunnen grotere radiatoren of radiatoren met ventilatoren een oplossing zijn, of eerst extra isolatie.
Punt 3: welk type warmtepomp past bij uw woning?
| Type | Bron | Aandachtspunten |
|---|---|---|
| Lucht-water | Buitenlucht | Meest gangbaar. Buitenunit nodig, let op plaatsing en geluid |
| Bodem-water | Bodem (boring of collector) | Zeer efficiënt, hogere investering, vergunning en ruimte nodig |
| Lucht-lucht | Buitenlucht | Verwarmt via lucht, geschikt voor afzonderlijke ruimtes. Geen warm water |
| Hybride | Buitenlucht en ketel | Combineert warmtepomp en ketel. Geen optie meer bij nieuwbouw |
Punt 4: waar komt de buitenunit?
Een lucht-water warmtepomp heeft een buitenunit met een ventilator. Kies een plaats die goed bereikbaar is, waar de lucht vrij kan circuleren en waar het geluid uw buren en uw slaapkamers niet stoort. Informeer ook bij uw gemeente of er regels gelden voor de plaatsing.
Punt 5: is uw elektrische installatie in orde?
Een warmtepomp verbruikt elektriciteit, vooral in de winter. Kijk na of uw aansluiting en uw elektrische installatie volstaan. Omdat u via het capaciteitstarief betaalt op basis van uw verbruikspieken, is het slim om de warmtepomp gelijkmatig te laten draaien en grote verbruikers te spreiden. Combineert u met zonnepanelen, lees dan ook hoe u zonnepanelen, een thuisbatterij en een warmtepomp combineert.
Wat zegt de regelgeving?
- Nieuwbouw: sinds 2025 is een nieuwe gasaansluiting in principe niet meer toegestaan. Een laagtemperatuursysteem is al sinds 2023 verplicht.
- Ingrijpende energetische renovatie: de EPB-eisen leggen een hoog installatierendement op, wat in de praktijk minstens een hybride warmtepomp betekent.
- Gewone renovatie: nieuwe of vervangen installaties moeten aan minimale rendementen voldoen.
- Kosten van fossiele brandstoffen: de Vlaamse overheid verwacht dat fossiele verwarming vanaf 2028 duurder wordt, onder meer door het Europese emissiehandelssysteem ETS2.
Premie voor een warmtepomp
Warmtepompen komen onder voorwaarden nog in aanmerking voor Mijn VerbouwPremie. Sinds 1 maart 2026 kunnen eigenaar-bewoners in de twee hoogste inkomenscategorieën enkel nog een premie aanvragen voor warmtepompen en warmtepompboilers, voor aanvragen tot en met 31 december 2027. Lagere inkomenscategorieën behouden ook premies voor andere werken. Kijk de actuele voorwaarden en bedragen na op vlaanderen.be.
Twijfelt u of uw woning klaar is? Met energieadvies op maat bekijken we ter plaatse wat uw woning nodig heeft.
Veelgestelde vragen
Werkt een warmtepomp met gewone radiatoren?
Soms wel. In een goed geïsoleerde woning kunnen bestaande radiatoren vaak volstaan bij een lagere watertemperatuur. Is dat niet zo, dan zijn grotere radiatoren, radiatoren met ventilatoren of eerst extra isolatie nodig.
Moet ik eerst isoleren voordat ik een warmtepomp plaats?
Dat is meestal de beste volgorde. Na het isoleren heeft uw woning minder warmte nodig. Dan volstaat een kleinere warmtepomp, die op lagere temperatuur en dus efficiënter kan werken.
Is een hybride warmtepomp een goed alternatief?
In een bestaande woning die nog niet volledig klaar is voor een warmtepomp, kan een hybride warmtepomp een tussenstap zijn. Bij nieuwbouw is het geen optie meer, omdat een nieuwe gasaansluiting er in principe niet meer is toegestaan.
Is er nog een premie voor een warmtepomp?
Ja, onder voorwaarden via Mijn VerbouwPremie. Sinds 1 maart 2026 is de warmtepomp voor de twee hoogste inkomenscategorieën een van de weinige werken die nog in aanmerking komen, voor aanvragen tot en met 31 december 2027.
